ऐतिहासिक क्षण! जन साँस्कृतिक प्रतिष्ठान, नेपाल र बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाको सहकार्यमा आयोजित बहुप्रतीक्षित भव्य सांगीतिक कार्यक्रम “धुन माटोको” सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ — जहाँ नेपाली मौलिक भाकाहरूको अनुपम सुरसंगमले उपस्थित दर्शकहरूको मन र आत्मालाई एकैसाथ झंकृत गरायो। हाम्रो माटोको गन्ध बोकेका ती सुरहरूले आज एक मञ्चमा एकत्रित भई नेपाली कला, संस्कृति र पहिचानको गौरवलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याए। यो कार्यक्रम केवल एउटा सांगीतिक साँझ मात्र थिएन — यो थियो हाम्रो पुस्तादेखि पुस्तासम्म जोडिएको सांस्कृतिक सम्पदाको जीवन्त उत्सव।

सात प्रदेशका धुन, एउटै मञ्चमा — विविधतामा एकताको सुन्दर सन्देश

“हाम्रो कला, हाम्रो संस्कृति, हाम्रो पहिचान” भन्ने मूल नाराका साथ आयोजित यस कार्यक्रममा नेपालका सातैवटा प्रदेशका मौलिक धुनहरूलाई एउटै मञ्चमा समेटिएको थियो। यो आफैँमा एक ऐतिहासिक उपलब्धि थियो, किनभने हिमाल, पहाड र तराईका विविध जातजाति, समुदाय र संस्कृतिका स्वरहरू एकैसाथ गुञ्जिँदा नगर सभाहल सांस्कृतिक भावनाले ओतप्रोत भयो। मौलिक लोकगीत, जातीय भाकाहरू र आधुनिक गीतहरूको धुन प्रस्तुत गर्दै कलाकारहरूले दर्शकलाई एक अनौठो सांगीतिक यात्रामा लगे। अन्तरा सांगीतिक समूहले वाद्यवादन तथा नेपाली मौलिक बाजा मार्फत प्रस्तुत गरेका सांस्कृतिक भाकाहरूले सभाहललाई जीवन्त र स्पन्दनशील बनाइराखे। विभिन्न क्षेत्रका ख्यातिप्राप्त कलाकारहरूको प्रतिभाले उपस्थित दर्शकलाई निकै रोचक र उत्साहित बनाएको थियो।

नेतृत्वको प्रतिबद्धता — संस्कृति संरक्षणमा स्थानीय सरकारको सक्रिय भूमिका

कार्यक्रममा बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाका नगर प्रमुख मिठाराम अधिकारीले नेपाली मौलिक कला र संस्कृतिको संरक्षण आजको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता भएको बताउनुभयो। उहाँले नेपाली समाजको पहिचान भाषा, कला र संस्कृतिसँग अभिन्न रूपमा जोडिएको रहेको उल्लेख गर्दै यस्ता कार्यक्रमले नयाँ पुस्तालाई आफ्नो मौलिक संस्कृतिप्रति आकर्षित गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। नगर प्रमुख अधिकारीले स्थानीय तहले कला, साहित्य तथा संस्कृतिको जगेर्नाका लागि निरन्तर सहयोग गरिरहने प्रतिबद्धता पनि जनाउनुभयो। उपप्रमुख अनिता लामाले नेपाली मौलिक भाका र सांस्कृतिक धरोहरलाई जीवित राख्न समुदाय, कलाकार तथा स्थानीय सरकारबीच सहकार्य अपरिहार्य रहेको बताउनुभयो। उहाँले सांस्कृतिक कार्यक्रमले समाजमा सकारात्मक ऊर्जा र पहिचानको भावना विकास गर्ने उल्लेख गर्दै कलाकारहरूको योगदानको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गर्नुभयो। कार्यक्रममा सहभागी कलाकार तथा अतिथिहरूलाई नगर प्रमुख अधिकारी र उपप्रमुख लामाले खादा ओढाई सम्मान गर्नुभएको थियो।

यो कार्यक्रमले समाजमा पार्ने सकारात्मक प्रभाव

“धुन माटोको” जस्ता सांगीतिक कार्यक्रमहरूले समाजमा बहुआयामिक सकारात्मक प्रभाव पार्छन्। सबैभन्दा पहिले, यस्ता आयोजनाले नेपाली लोकसंस्कृति र मौलिक भाकाहरूलाई विस्मृतिको खतराबाट जोगाउँछन् र तिनलाई जीवन्त राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छन्। आजको द्रुत आधुनिकीकरण र भूमण्डलीकरणको लहरमा हाम्रा पारम्परिक भाकाहरू र लोकसंस्कृति बिस्तारै ओझेलमा पर्दै गएका छन् — यस्ता मञ्चहरूले त्यो प्रक्रियालाई रोक्न सहयोग गर्छन्। दोस्रो, यस कार्यक्रमले नेपालका सातै प्रदेशका धुनहरूलाई एउटै छानामुनि ल्याएर विविधतामा एकताको सशक्त सन्देश दिएको छ, जसले सामाजिक सद्भाव र आपसी सम्मानको भावनालाई अझ प्रगाढ बनाउँछ।

नयाँ पुस्तामा सांस्कृतिक चेतनाको जागरण

यस कार्यक्रमको एक अत्यन्त महत्त्वपूर्ण उपलब्धि भनेको युवा पुस्तामा आफ्नो मौलिक संस्कृतिप्रतिको आकर्षण र चेतना जागृत गराउनु हो। आधुनिक प्रविधि र सामाजिक सञ्जालको प्रभावमा हुर्किरहेका युवाहरूलाई आफ्नो जराको चिनारी दिन यस्ता सांगीतिक कार्यक्रमहरू एक सशक्त माध्यम बन्न सक्छन्। जब नयाँ पुस्ताले मञ्चमा आफ्नै माटोका भाकाहरू जीवन्त रूपमा प्रस्तुत हुँदा देख्छन्, तब उनीहरूको मनमा आफ्नो पहिचानप्रतिको गर्व र जिम्मेवारीको भाव स्वाभाविक रूपमा उत्पन्न हुन्छ। यही पुस्तान्तरणको प्रक्रिया नै सांस्कृतिक संरक्षणको सबैभन्दा दिगो र प्रभावकारी उपाय हो।

स्थानीय कलाकारहरूलाई अवसर र प्रोत्साहन

“धुन माटोको” जस्ता कार्यक्रमहरूले स्थानीय तथा राष्ट्रिय स्तरका कलाकारहरूलाई आफ्नो प्रतिभा प्रदर्शन गर्ने उचित मञ्च प्रदान गर्छन्। यसले न केवल कलाकारहरूको मनोबल उच्च राख्छ, बरु उनीहरूलाई आफ्नो कलाको माध्यमबाट समाजको सेवा गर्ने प्रेरणा पनि दिन्छ। सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूमा सहभागिताले कलाकारहरूको व्यावसायिक विकासमा टेवा पुर्‍याउनुका साथै सांस्कृतिक पर्यटनलाई समेत बढावा दिन्छ। यसका अतिरिक्त, यस्ता कार्यक्रमहरूले स्थानीय समुदायमा रोजगारी र आर्थिक क्रियाकलापको अवसर सिर्जना गर्ने क्षमता पनि राख्छन्।

सामाजिक एकता र साम्प्रदायिक सद्भावको सेतु

संगीत सधैँदेखि मानव समाजलाई जोड्ने सबैभन्दा शक्तिशाली माध्यम रहँदै आएको छ। यस कार्यक्रममा विभिन्न जातजाति, समुदाय र प्रदेशका धुनहरू एकसाथ प्रस्तुत भएकाले यसले नेपाली समाजको बहुसांस्कृतिक सौन्दर्यलाई उजागर गर्‍यो। यस्ता कार्यक्रमहरूले जातीय र साम्प्रदायिक विभेदका दीवारहरूलाई भत्काउँदै एकताको भावना सुदृढ पार्छन्। जब हिमाली भेगको ढोल, पहाडी मादल र तराईको नगाराको ताल एउटै सुरमा मिल्छ, तब नेपाली एकताको परिभाषा झनै स्पष्ट हुन्छ। सहभागीहरूले यस्ता कार्यक्रमले नेपाली मौलिक संस्कृतिको संरक्षणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने धारणा व्यक्त गर्नु यसको प्रत्यक्ष प्रमाण हो।

स्थानीय सरकार र संस्था बीचको सहकार्यको उत्कृष्ट नमुना

जन सांस्कृतिक प्रतिष्ठान नेपाल र बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न यो कार्यक्रम स्थानीय सरकार र सांस्कृतिक संस्थाहरूबीचको सहकार्यको एक उत्कृष्ट नमुनाको रूपमा स्थापित भएको छ। यस्तो साझेदारीले भविष्यमा अझ ठूला र प्रभावकारी सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गर्ने बाटो खोल्छ। नगर प्रमुख र उपप्रमुखले व्यक्त गर्नुभएको प्रतिबद्धताले स्थानीय तहले संस्कृति संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राखेको स्पष्ट पार्छ, जुन आगामी दिनमा अन्य नगरपालिका र गाउँपालिकाहरूका लागि समेत प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्छ।

निष्कर्ष — माटोको धुन, पहिचानको सुर

“धुन माटोको” केवल एक सांगीतिक कार्यक्रम मात्र थिएन — यो नेपाली अस्मिता र सांस्कृतिक गौरवको पुनर्जागरणको एक प्रतीक थियो। यस कार्यक्रमले दिएको सन्देश स्पष्ट छ — हाम्रो संस्कृति हाम्रो शक्ति हो, हाम्रो भाका हाम्रो पहिचान हो र यसको संरक्षण हाम्रो साझा जिम्मेवारी हो। आयोजकहरूले नेपाली मौलिक सांस्कृतिक धुनहरूलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्दै यसको संरक्षण, संवर्द्धन र विकास गर्ने लक्ष्य राखेका छन् — र यो लक्ष्य सिद्ध गर्न यस्ता जीवन्त कार्यक्रमहरूको निरन्तरता अत्यावश्यक छ। माटोको गन्ध बोकेका यी धुनहरू युगौँयुग गुञ्जिरहून् — यही हो यस भव्य कार्यक्रमको सबैभन्दा हार्दिक सन्देश।